Bir işletmenin verisi; muhasebe kayıtları, e-Defterler, teklifler ve müşteri bilgileri gibi yıllarca biriken emeğin kendisidir. Disk arızası, hırsızlık, fidye yazılımı ya da yanlışlıkla silinen bir klasör bu emeği bir anda yok edebilir. Bu yazıda küçük ve orta ölçekli işletmelerin uygulayabileceği sade bir yedekleme planını anlatıyoruz.
01Önce Neyi Yedekleyeceğinizi Belirleyin
İlk adım, kaybolması halinde işi durduracak verilerin listesini çıkarmaktır. Bu liste çoğu işletmede şunlardan oluşur:
- Muhasebe ve ERP veritabanı
- e-Defter ve berat dosyaları
- Ortak klasörlerdeki teklif, sözleşme ve belgeler
- E-posta kutuları
- Kullanılan programların lisans ve kurulum bilgileri
023-2-1 Kuralı
Yedeklemede en çok kabul gören yaklaşım 3-2-1 kuralıdır: verinin en az üç kopyası bulunur, bu kopyalar iki farklı ortamda tutulur ve bunlardan biri işyeri dışında saklanır.
Örneğin asıl veri sunucuda, ikinci kopya işyerindeki ayrı bir yedekleme cihazında, üçüncü kopya ise bulutta tutulabilir. Böylece yangın ya da hırsızlık gibi işyerinin tamamını etkileyen bir olayda bile veri kurtarılabilir.
03Ne Sıklıkla Yedeklenmeli?
Yedekleme sıklığını, kaybetmeyi göze alabileceğiniz süre belirler. Gün içinde sürekli kayıt girilen bir muhasebe veritabanı için en az günlük yedek gerekir; nadiren değişen arşiv klasörleri için haftalık yedek yeterli olabilir.
Yedeklerin ne kadar süre saklanacağı da önemlidir. Yalnızca son yedeği tutmak, hatanın birkaç gün sonra fark edildiği durumlarda işe yaramaz; geriye dönük birden fazla sürüm saklanmalıdır.
04Fidye Yazılımına Karşı Korunma
Fidye yazılımları ağdaki bilgisayarlara ve bağlı disklere ulaşarak dosyaları şifreler. Sürekli bağlı duran bir harici disk ya da ağ klasörü, asıl veriyle birlikte şifrelenebilir.
Bu nedenle kopyalardan en az birinin ağdan ayrık ya da değiştirilemez şekilde tutulması gerekir. Güncel bir güvenlik yazılımı, düzenli işletim sistemi güncellemeleri ve kullanıcıların şüpheli e-posta eklerine karşı bilgilendirilmesi de riski önemli ölçüde azaltır.
05Geri Yükleme Testi
Yedek almak, ancak geri yüklenebildiğinde işe yarar. Yedeklerin düzenli aralıklarla örnek dosyalar üzerinde geri yüklenerek test edilmesi, gerçek bir kayıp anında sürpriz yaşanmasını önler.
Testlerin ve yedekleme sonuçlarının kayıt altına alınması, KVKK kapsamındaki veri güvenliği tedbirleri açısından da işletmeye kolaylık sağlar.
Sonuç
İyi bir yedekleme planı pahalı olmak zorunda değildir; neyin, ne sıklıkla ve nereye yedekleneceğinin yazılı olarak belirlenmesi ve düzenli olarak test edilmesi yeterlidir.
Netron Teknoloji, Bandırma’da işletmeler için yedekleme planını kurar, yedeklerin düzenli alındığını izler ve geri yükleme testlerini yapar. Ayrıntılar için Siber Güvenlik ve Yedekleme sayfamıza bakabilirsiniz.
Kurucu, DİA DEDS Sertifikalı Danışman
Üç yıl bir bilişim firmasında uzman e-Dönüşüm danışmanı, ardından bir işletmede DİA uzmanı olarak çalıştı. Ticaret, üretim, dağıtım ve hizmet sektörlerinden pek çok işletmede e-Dönüşüm, ERP kurulumu ve destek verdi.